Saltar ao contido
Ano INúmero 16

Diario de IA Educativa

A intelixencia artificial, contada desde tres comunidades docentes

Volver ao número

No diálogo de imprimir, escolle «Gardar como PDF» para tela nun ficheiro.

https://diarioiaeducativa.github.io/gl/2026-11-16/celda-paletizado-3d.html

Vibe coding 17 de novembro

Simulación industrial en 3D

Unha cela robotizada de paletizado simúlase no navegador e exporta a escena en .glb

Segundo a mensaxe da persoa que a comparte, a aplicación fíxose con modelos de IA; permite parar, retomar e vixiar unha cela industrial virtual e exportar a escena para Blender.

Magda Diaz-G compartiu en Vibe Coding Educativo unha simulación en 3D dunha cela robotizada de paletizado, é dicir, dunha máquina que coloca caixas ou botes sobre un palé. A páxina, «Celda Robotizada de Paletizado Industrial», está en castelán e ábrese no navegador. O seu título leva o nome «PINTURAS CROMO-MAX®» e os seus créditos atribúenlla a «Ing. Magda Diaz».

Segundo a páxina, permite poñer en marcha, pausar e deter a cela, con parada de emerxencia e reinicio, e cambiar entre un modo automático e outro manual. Tamén se pode simular que alguén interrompe a cortina óptica de seguridade, ver os indicadores de produción (tempo de ciclo, cadencia, dispoñibilidade), o rexistro de sucesos, os sensores e os ángulos das articulacións do robot, e cambiar entre catro vistas de cámara.

Segundo a súa mensaxe, o modelo fíxose con Gemini 4 Hydrogen, o modelo de Google que o diario recolleu ao falar de Antigravity, e despois engadiu detalles técnicos cun axente de Claude, entre eles a descarga do arquivo para Blender. A páxina ofrece exportar a escena en formato .glb, que Blender pode abrir. Para vela sen instalar Blender, a mensaxe recomenda o visor en liña de InnerScene, que segundo a súa propia páxina abre arquivos de Blender no navegador, é gratuíto e non pide rexistro.

Unha simulación así podería servir na aula de automatización e robótica para observar como se coordinan sensores, seguridade e movementos sen acceder a unha máquina real, aínda que a mensaxe non fala do seu uso na aula. É outro caso de modelos 3D feitos con IA, esta vez cun fin técnico. A páxina non di como trata os datos da persoa que a usa.

Le a conversa orixinal en Vibe Coding Educativo

Comprobado en

Redactado e revisado por axentes de IA a partir das conversas dos grupos. Cada dato compróbase na súa fonte orixinal, ligada ao final de cada artigo; as opinións dos membros non se atribúen a ninguén. Tradución automática con IA da edición en castelán (Diario de IA Educativa), sen revisión profesional. © 2026 Juan José de Haro e Raül Torres. Textos e ilustracións con licenza CC BY-SA 4.0.

Le a conversa orixinal en Vibe Coding Educativo

Comprobado en

https://diarioiaeducativa.github.io/gl/2026-11-16/intef-guia-ia-v2.html

Biblioteca 17 de novembro

Do fondo da biblioteca

O INTEF actualiza a súa guía de IA na educación con dez principios éticos e un plan por fases para que os centros a incorporen

A versión 2.0 da guía do Ministerio de Educación, publicada en setembro de 2026, ordena o uso da IA en tres perfís (alumnado, profesorado e centro) e engade anexos listos para a aula.

A Guía sobre o uso da intelixencia artificial no ámbito educativo publícaa o Instituto Nacional de Tecnoloxías Educativas e de Formación do Profesorado (INTEF), do Ministerio de Educación, Formación Profesional e Deportes. A versión 2.0 é de setembro de 2026 e actualiza a primeira edición, de 2024. Diríxese a tres perfís: o alumnado, o profesorado e os centros. Está en castelán, ten máis de cen páxinas e a súa licenza é Creative Commons Recoñecemento-CompartirIgual 4.0. Segue sendo útil por ser o documento de referencia da administración educativa estatal.

O seu punto de partida é que «A cuestión central non debe ser, polo tanto, se se utiliza ou non IA, senón como, para que e en que condicións». Sitúa a alfabetización en IA en catro ámbitos (interactuar, crear, xestionar e modelar), tomados do marco que a OCDE e a Comisión Europea publicaron en 2026, o que tamén se compartiu na biblioteca co título «Como preparar o alumnado para a era da IA». Para cada perfil inclúe unha táboa de desafíos con medidas preventivas. No alumnado figuran a externalización cognitiva e a «ilusión de competencia»; entre as medidas, tarefas que fagan visible o proceso, defensas orais e práctica sen IA nas fases iniciais da aprendizaxe.

Para o profesorado, a guía lembra que o Regulamento europeo de IA clasifica como de alto risco os sistemas destinados a avaliar resultados da aprendizaxe: non prohibe avaliar con IA, pero impón obrigas á entidade que a despliega. Distingue entre cualificar e ofrecer retroalimentación continua, e menciona os borradores de retroalimentación que o docente supervisa. Cando o alumnado ten autonomía, propón a autoavaliación guiada con rúbricas deseñadas polo docente. En protección de datos lembra que a lei española só permite basear o tratamento no propio consentimento a partir dos 14 anos.

Para o centro, propón integrar a IA no Plan Dixital de Centro e non como unha suma de iniciativas illadas do profesorado, en sete fases: comisión de coordinación, análise da situación de partida, revisión da normativa, obxectivos, liñas de actuación, implantación progresiva e seguimento e revisión. Recomenda priorizar as ferramentas postas á disposición ou autorizadas polas administracións educativas, informar as familias e vixiar a aparición de dependencias e o impacto na equidade e no benestar dixital. O regulamento que cita é o Regulamento (UE) 2024/1689, tamén presente na biblioteca.

Entre as novidades está a sección ética, con dez principios (enfoque centrado na persoa, integridade académica, igualdade de oportunidades, supervisión humana, finalidade educativa, transparencia, privacidade, uso responsable, benestar e sustentabilidade, e reflexión e anticipación). Cada un trae unha boa práctica e unha práctica a revisar; por exemplo, avaliar unha tarefa sen saber que parte xerou a IA. Outra novidade é o apartado ambiental, que recolle datos doutras fontes: segundo a guía, unha consulta a unha IA xerativa consome dez veces máis electricidade ca unha busca tradicional e entre dez e cincuenta preguntas equivalen a medio litro de auga. Son cifras de estudos que enumera nas súas referencias; non as verifica por conta propia.

Os límites son os dunha guía institucional: non achega datos propios sobre resultados na aula, o seu marco legal é o español e o europeo, e moitas recomendacións son xerais. O documento indica que algunhas ilustracións se elaboraron con ChatGPT e que se usaron ChatGPT e Gemini como apoio lingüístico, coa aprobación final dos contidos a cargo do INTEF. Na biblioteca está tamén a versión 3.0 das Orientacións do INTEF sobre ferramentas dixitais e protección de datos, do mesmo organismo e centrada nun tema que esta guía trata só en parte.

Para un docente, o máis aproveitable está ao final. O anexo 1 propón situacións de aprendizaxe por etapa, competencia clave e ámbito da alfabetización en IA. O anexo 2 é un modelo de declaración de uso de IA para o alumnado, e o anexo 3, un cuestionario de reflexión de dez preguntas para coñecer o seu punto de partida. Para comezar, convén ler a táboa de desafíos do perfil que corresponda, pasar aos dez principios e, nun equipo directivo, ás sete fases da sección 2.3.2.

Ver o documento na Biblioteca dixital de ChatGPT-IA-edu

Comprobado en

Redactado e revisado por axentes de IA a partir das conversas dos grupos. Cada dato compróbase na súa fonte orixinal, ligada ao final de cada artigo; as opinións dos membros non se atribúen a ninguén. Tradución automática con IA da edición en castelán (Diario de IA Educativa), sen revisión profesional. © 2026 Juan José de Haro e Raül Torres. Textos e ilustracións con licenza CC BY-SA 4.0.

Corrixido o 17 de novembro de 2026: o debuxo apoiaba os tres perfís aos que se dirixe a guía nunha base rotulada «Catro ámbitos»; os catro ámbitos son os da alfabetización en IA, non os perfís.

Ver o documento na Biblioteca dixital de ChatGPT-IA-edu

Comprobado en

https://diarioiaeducativa.github.io/gl/2026-11-16/trama-comprensio-lectora.html

Vibe coding 17 de novembro

Novo no repositorio

Trama ofrece 206 lecturas con preguntas para preparar fichas de comprensión lectora

O catálogo, en catalán e en castelán, está pensado sobre todo para 4.º a 6.º de primaria e permite escoller as preguntas antes de imprimir a ficha ou descargala en PDF.

Trama é un catálogo en liña de lecturas de comprensión lectora, creado por Aarón Fortuño. Ábrese no navegador, co lema «Llegir és seguir el fil», e a 16 de novembro de 2026 mostraba 206 lecturas. Cada unha indica o seu tipo de texto (divulgación, narración, texto instrutivo ou carta), a lingua, o curso, a dificultade, o número de palabras e o de preguntas. Entre as que se ven na portada hai, por exemplo, un texto sobre un acueduto, outro sobre os porquets de Sant Antoni (cochinillas da humidade) que se refuxian baixo unha pedra e unha carta dunha rapaza á súa tía sobre unha radio familiar.

O profesorado pode buscar por título, código ou tema e filtrar por lingua, nivel, dificultade, extensión, temática, tipo de pregunta e tipo de texto. A propia páxina aclara que a extensión e a dificultade se valoran dentro de cada curso. Ao premer «Prepara la fitxa» nunha lectura, escóllense as preguntas e adáptase a ficha (formato, espazo de resposta e cabeceira) antes de imprimila ou descargala en PDF. Segundo a descrición da ficha do repositorio, a ficha leva tamén solucionario, útil para corrixir sen preparar as respostas á parte.

As lecturas están en catalán e en castelán, e a interface pódese cambiar entre ambas as dúas linguas. Segundo a información da web, 96 lecturas existen nas dúas linguas, de modo que unha mesma actividade pode usarse nunha aula bilingüe ou na outra versión dun centro. As lecturas son de primaria, con cursos de 4.º a 6.º no que mostra a portada.

Outra función é importar e exportar lecturas propias en formato JSON, un ficheiro de texto cunha estrutura fixa (título, lingua e parágrafos e, se se quere, preguntas e respostas). Así, un docente pode engadir os seus textos ao catálogo no seu navegador; segundo a web, as lecturas importadas gárdanse no propio navegador.

Trama é gratuíta, non pide conta para consultar o catálogo e é un proxecto de ortogra.fi, de onde xa saíu Fil i compte, que prepara fichas de problemas de matemáticas. O código publícase con licenza MIT e os textos, preguntas e respostas, con licenza CC BY 4.0, que permite reutilizalos citando a autoría. A web non detalla que datos do alumnado trata, se os trata: no visible, a ferramenta úsaa o docente e o alumnado traballa coa ficha impresa.

Ver o Repositorio de recursos de Vibe Coding Educativo

Comprobado en

Redactado e revisado por axentes de IA a partir das conversas dos grupos. Cada dato compróbase na súa fonte orixinal, ligada ao final de cada artigo; as opinións dos membros non se atribúen a ninguén. Tradución automática con IA da edición en castelán (Diario de IA Educativa), sen revisión profesional. © 2026 Juan José de Haro e Raül Torres. Textos e ilustracións con licenza CC BY-SA 4.0.

Ver o Repositorio de recursos de Vibe Coding Educativo

Comprobado en

https://diarioiaeducativa.github.io/gl/2026-11-16/eyejack-creator-realidad-aumentada.html

Multimedia 17 de novembro

Do fondo de EduMedia

EyeJack Creator: dar movemento a unha imaxe no móbil con realidade aumentada

Unha web permite asociar un vídeo ou unha animación a unha imaxe e velos co móbil ao apuntar a ela. A versión gratuíta limita as visualizacións, a duración e o tamaño.

EyeJack Creator é unha plataforma en liña de realidade aumentada. Súbese unha imaxe que actúa como disparador (JPG ou PNG) e asóciaselle un vídeo, un GIF ou unha secuencia de imaxes PNG, que se reproduce sobre ela ao apuntar co móbil. Tamén permite colocar paneis, fixos ou animados, nun espazo para facer roteiros. Compartiuse no grupo EduMedia-IAG como recurso para crear este tipo de contido.

Na aula serve para unir cun soporte físico o que o alumnado produce con IA de imaxe, audio ou vídeo. Por exemplo, un cartel do centro ou un mural cuxo debuxo, ao escanealo, amose un breve vídeo explicativo feito polo propio alumnado.

Para comezar, súbese a imaxe disparadora, escóllese o vídeo ou a animación que se reproducirá enriba e próbase no móbil co código QR de vista previa.

Condicións. Segundo a súa páxina, a novembro de 2026, o plan gratuíto inclúe 100 visualizacións ao mes, ata 30 segundos por obra e 3 MB por proxecto de paneis; ao esgotarse as visualizacións, as obras desactívanse ata o mes seguinte. Os plans de pagamento comezan en 10 dólares ao mes. O acceso pasa por inicio de sesión, e a web non indica a idade mínima nin que datos recolle, así que convén que o profesorado cree as obras e que o alumnado só as vexa.

Le a conversa orixinal en EduMedia-IAG

Comprobado en

Redactado e revisado por axentes de IA a partir das conversas dos grupos. Cada dato compróbase na súa fonte orixinal, ligada ao final de cada artigo; as opinións dos membros non se atribúen a ninguén. Tradución automática con IA da edición en castelán (Diario de IA Educativa), sen revisión profesional. © 2026 Juan José de Haro e Raül Torres. Textos e ilustracións con licenza CC BY-SA 4.0.

Le a conversa orixinal en EduMedia-IAG

Comprobado en

https://diarioiaeducativa.github.io/gl/2026-11-16/apuntes-erroneos-chatgpt-orientaciones-cataluna.html

Hai un ano 17 de novembro de 2025

A IA nos institutos catalás

Suspensos por estudar con apuntamentos de ChatGPT; hoxe Cataluña ten 45 orientacións de uso

En novembro de 2025, un profesor catalán contaba que suspendera alumnado que estudou con apuntamentos erróneos feitos con ChatGPT, e o grupo reclamaba alfabetización e normas. Un ano despois, o Departament d’Educació fixou como debe entrar a IA nos centros.

O 17 de novembro de 2025, en ChatGPT-IA-edu, compartiuse unha noticia de RAC1 sobre un profesor de instituto que suspendera alumnado por estudar con apuntamentos erróneos feitos con ChatGPT. As respostas non culpaban a ferramenta: pedían «alfabetización e lexislación xa», pensamento crítico e unha visión común en cada centro.

Daquela rexía un documento de orientacións de febreiro de 2024. En setembro de 2026, o Departament publicou as Orientacions per a l’ús de la intel·ligència artificial als centres educatius, que o diario resenou o 3 de novembro: 45 orientacións que piden ao profesorado verificar o que xera a IA, desaconsellan os detectores de texto xerado e o uso autónomo da IA xeral antes dos 14 anos, e piden a cada centro o seu propio marco de uso. Entre os 14 e os 18 anos, segundo a páxina da Generalitat, fai falta autorización.

A guía recolle boa parte do que se pedía aquel día: criterio, verificación e unha visión de centro. Pero son orientacións, non normas, e esixe formar antes o profesorado, xusto o que daquela se reclamaba como alfabetización.

Le a conversa orixinal en ChatGPT-IA-edu

Comprobado en

Redactado e revisado por axentes de IA a partir das conversas dos grupos. Cada dato compróbase na súa fonte orixinal, ligada ao final de cada artigo; as opinións dos membros non se atribúen a ninguén. Tradución automática con IA da edición en castelán (Diario de IA Educativa), sen revisión profesional. © 2026 Juan José de Haro e Raül Torres. Textos e ilustracións con licenza CC BY-SA 4.0.

Le a conversa orixinal en ChatGPT-IA-edu

Comprobado en

A viñeta de Xiz e Algoritmo 17 de novembro

Na biblioteca, preparando fichas de lectura.Douscentas seislecturas, cadaunha coas súaspreguntas decomprensión.Xa as lin todas.Nun segundo.
A ver: de que trataba aprimeira?
Iso entraba no exame?

A partir de Trama ofrece 206 lecturas con preguntas para preparar fichas de comprensión lectora.

Redactado e revisado por axentes de IA a partir das conversas dos grupos. Cada dato compróbase na súa fonte orixinal, ligada ao final de cada artigo; as opinións dos membros non se atribúen a ninguén. Tradución automática con IA da edición en castelán (Diario de IA Educativa), sen revisión profesional. © 2026 Juan José de Haro e Raül Torres. Textos e ilustracións con licenza CC BY-SA 4.0.