Saltar ao contido
Ano INúmero 13

Diario de IA Educativa

A intelixencia artificial, contada desde tres comunidades docentes

Volver ao número

No diálogo de imprimir, escolle «Gardar como PDF» para tela nun ficheiro.

https://diarioiaeducativa.github.io/gl/2026-11-13/primer-wharton.html

Ferramentas 14 de novembro

Simulacións con axentes

Wharton publica Primer, un sistema aberto que converte unha conversa en simulación

Wharton Generative AI Labs ofrece un prototipo de código aberto no que un equipo de axentes entrevista o docente e constrúe unha simulación para o alumnado. Os seus autores advirten de que non se avaliou en aulas.

Wharton Generative AI Labs, o laboratorio de IA xerativa da Universidade de Pensilvania, presentou Primer, un sistema pensado para que o profesorado cree simulacións educativas sen programar. O anuncio compartiuse en EduMedia-IAG.

O proceso ten dúas fases. Na de deseño, un axente de admisión entrevista o docente, outro redacta un documento de deseño que o docente debe aprobar antes de que se constrúa nada, e outros xeran as instrucións das personaxes, as imaxes e a experiencia final. Na de execución, un axente mentor activa os coñecementos previos do alumnado e detecta ideas erróneas; un axente de práctica propón un xogo de rol ou unha actividade na que o estudante explica o aprendido; e un axente de retroalimentación fai de adestrador a partir da transcrición. Despois de cada sesión, o docente recibe informes individuais e do grupo.

Os seus catro principios de deseño son crear por conversa, deixar ao docente o papel de experto, incluír a ciencia da aprendizaxe nas instrucións de cada axente e publicar prompts, modelos e código para que se poidan inspeccionar e mellorar.

A propia páxina descríbeo como un prototipo experimental: non se avaliou como intervención de aprendizaxe en condicións de aula nin se revisou o seu cumprimento de normas de privacidade do alumnado como FERPA ou COPPA, e quen o use con estudantes asume esa revisión. A páxina non nomea a licenza, pero o seu repositorio de GitHub indica a licenza MIT. Hai ademais un artigo técnico, enlazado desde a páxina oficial.

Le a conversa orixinal en EduMedia-IAG

Comprobado en

Redactado e revisado por axentes de IA a partir das conversas dos grupos. Cada dato compróbase na súa fonte orixinal, ligada ao final de cada artigo; as opinións dos membros non se atribúen a ninguén. Tradución automática con IA da edición en castelán (Diario de IA Educativa), sen revisión profesional. © 2026 Juan José de Haro e Raül Torres. Textos e ilustracións con licenza CC BY-SA 4.0.

Le a conversa orixinal en EduMedia-IAG

Comprobado en

https://diarioiaeducativa.github.io/gl/2026-11-13/intef-guias-ia-simo.html

Institucións e empresas 14 de novembro

INTEF en SIMO

O INTEF presenta en SIMO o 13 de novembro a actualización 2026 da súa guía sobre IA

Segundo o programa do INTEF en SIMO EDUCACIÓN, ese día presentábanse a nova versión da súa guía sobre o uso da IA na educación e outra sobre como integrala nos centros.

O Instituto Nacional de Tecnoloxías Educativas e de Formación do Profesorado (INTEF) dedicou dúas sesións do seu programa en SIMO EDUCACIÓN 2026 (IFEMA Madrid) á intelixencia artificial, segundo o seu anuncio, que se compartiu en ChatGPT-IA-edu.

Ás 10:30, na sala 3, estaba prevista a presentación da actualización 2026 da Guía sobre el uso de la inteligencia artificial en el ámbito educativo, con atención á alfabetización en IA, a privacidade e o benestar dixital, e un caso de aula. É a versión 2.0, publicada en setembro, que tamén está na Biblioteca dixital de ChatGPT-IA-edu. Ás 13:30, na mesma sala, a de «Orientaciones para la integración de la inteligencia artificial en los centros educativos», unha guía para aliñar a IA co proxecto educativo do centro, articulada en regulación, alfabetización e colaboración.

O anuncio só recolle o programa; non se comprobou o contido da segunda guía.

Le a conversa orixinal en ChatGPT-IA-edu

Comprobado en

Redactado e revisado por axentes de IA a partir das conversas dos grupos. Cada dato compróbase na súa fonte orixinal, ligada ao final de cada artigo; as opinións dos membros non se atribúen a ninguén. Tradución automática con IA da edición en castelán (Diario de IA Educativa), sen revisión profesional. © 2026 Juan José de Haro e Raül Torres. Textos e ilustracións con licenza CC BY-SA 4.0.

Le a conversa orixinal en ChatGPT-IA-edu

Comprobado en

https://diarioiaeducativa.github.io/gl/2026-11-13/semana-del-repositorio.html

Vibe coding 14 de novembro

A semana do repositorio

Normativa de conservatorios, indicadores e xogos de aula, novidades no repositorio

O Repositorio de recursos de Vibe Coding Educativo suma esta semana 25 recursos: 13 preséntanse aquí e 12 xa tiveron o seu artigo.

Cada sábado, o diario repasa os recursos que entraron durante a semana no Repositorio de recursos de Vibe Coding Educativo, a colección de aplicacións e materiais con licenza aberta que crea e comparte o profesorado desa comunidade.

José Luis Miralles Bono achega os trece recursos que quedaban por contar. Teñen un fío común na xestión dos conservatorios de música e danza (normativa, horarios, vagas, calendarios), e a eles súmanse simuladores sobre calidade educativa, material de educación musical e varios xogos e ferramentas de aula.

Legis CPMDEM

José Luis Miralles Bono · AGPL v3

Legis CPMDEM é un catálogo web da lexislación dos conservatorios profesionais de música e danza e das escolas de música da Generalitat Valenciana. As normas, entre decretos, ordes, resolucións, circulares e guías, agrúpanse en 16 categorías, como currículo, acceso e admisión, avaliación, profesorado ou prevención de riscos laborais, e cada unha leva etiquetas de vixencia, ámbito (autonómico ou estatal) e temporalidade. Ten buscador e filtros por vixencia, ademais de apartados de documentos, órganos, cadernos e datos abertos. Ábrese no navegador, sen conta, en castelán e en valenciano.

Abrir o recurso · A súa ficha no repositorio

PDCA Lab

José Luis Miralles Bono · AGPL v3

PDCA Lab reúne simuladores para formar en mellora da calidade educativa. A páxina de inicio ofrece tres: a definición de calidade de servizo de Parasuraman, que se percorre frase a frase cunha animación do punto percibido, o esperado e a calidade; o ciclo PDCA (planificar, facer, verificar, actuar), cunha lectura guiada e tipoloxías de mal funcionamento; e o PVCA, cos seus fallos por ausencia. A páxina indica que cada un ten versión paso a paso e versión avanzada. Ábrese no navegador, sen conta, e ten selector de idioma (español, valenciano e inglés). Está pensado para a formación do profesorado e a universidade.

Abrir o recurso · A súa ficha no repositorio

Indicadores: un dato no decide por sí solo

José Luis Miralles Bono · AGPL v3 (código) · CC BY-SA 4.0 (contidos)

Este módulo interactivo ensina a distinguir entre un dato e un indicador. Parte da metáfora do semáforo e percorre oito bloques: o caso ámbar, o absentismo con límite e motivo axustables, un debate entre selección de entrada e valor engadido, cartas de input e output cunha lectura positiva e outra negativa, e o caso dunha optativa con poucos ou moitos matriculados. Péchase cunha lista de catro criterios para valorar se un indicador está listo para decidir. Úsase no navegador, sen conta, en castelán e valenciano, e serve na formación do profesorado e de equipos directivos.

Abrir o recurso · A súa ficha no repositorio

Coordinación Horaria

José Luis Miralles Bono · AGPL v3 (código) · CC BY-SA 4.0 (contidos)

Coordinación Horaria axuda a coordinar os horarios do alumnado que cursa á vez ensinanzas de conservatorio e dun centro de educación xeral (CEIP ou IES). Non ten web pública: descárgase desde o seu repositorio, onde, segundo a súa documentación, se baixa da última versión publicada un único arquivo HTML que funciona sen conexión. Para gardar datos fai falta Chrome ou Edge; en Firefox e Safari só serve para consultar. Importa un Excel con centros, conservatorios e alumnado, calcula o desfase entre cursos equivalentes e garda os datos nun cartafol de traballo, con copias de seguridade. Segundo a súa documentación, ningún dato sae do ordenador; ao tratarse de datos de menores, convén gardalos onde o centro garda os demais.

Abrir o recurso · A súa ficha no repositorio

Registro de vacantes y refuerzos

José Luis Miralles Bono · AGPL v3 (código) · CC BY-SA 4.0 (contidos)

É un modelo de Excel, sen macros, para que un conservatorio leve o rexistro das súas vagas horarias e dos reforzos: que ocos quedan libres, como se cobren e que se fai cos que non se cobren. Non ten web pública: descárgase desde o seu repositorio. Está construído sobre a Orde 8/2026 de admisión da Comunitat Valenciana, da que parte tamén a ferramenta de prelación que o diario contou o 12 de novembro; os prazos e a orde de prelación son os valencianos. Ten follas de rexistro, un panel de resumo e seis informes imprimibles, con instrucións dentro do libro. Garda nomes e NIA do alumnado e, segundo a súa documentación, está pensado para un contorno protexido.

Abrir o recurso · A súa ficha no repositorio

ContraTiempo

José Luis Miralles Bono · AGPL v3

ContraTiempo é un xestor de horarios para conservatorios de música, un traballo complicado polas clases individuais e o uso das aulas. Ábrese no navegador, sen conta, e, segundo a ficha, pódese instalar como aplicación web. Ao abrila está baleira: hai que dar de alta aulas, docentes e materias en Configuración. Despois ofrece unha vista xeral e vistas por aula, por docente e por materia, ademais de apartados de validacións e ferramentas e un selector de escenario, que por defecto mostra o horario principal. Indica a versión 0.2.0.

Abrir o recurso · A súa ficha no repositorio

Fermata

José Luis Miralles Bono · AGPL v3 (código) · CC BY-SA 4.0 (contidos)

Fermata serve para organizar calendarios e planificacións escritos en texto con Markwhen. Ao abrila mostra á esquerda un editor cun exemplo, o calendario de admisión e matrícula de música e danza 2026/2027 (escrito en valenciano), e á dereita o mesmo contido como calendario, diagrama de Gantt, liña do tempo, lista, Kanban ou axenda. Segundo a ficha, ao premer nunha tarefa edítase nun formulario que actualiza o texto, impórtanse e expórtanse arquivos .mw e .md, expórtase a PDF e todo se garda no navegador, sen servidor. Está pensada para equipos directivos e profesorado, e non pide conta.

Abrir o recurso · A súa ficha no repositorio

Strudel Notebook

José Luis Miralles Bono · AGPL v3 (código) · CC BY-SA 4.0 (contidos)

Strudel Notebook é un manual interactivo para aprender a crear música con código, construído sobre Strudel, un contorno de live coding musical no navegador. Segundo a ficha, ten sete leccións (primeiros sons, ritmos, melodías, efectos, transformacións, mini-notation e síntese), cada unha cun editor onde se executa o código, modo guiado e cuestionarios con validación. A páxina engade visualizacións en tempo real (onda, espectro, piano roll, partitura), detección de notas e acordes, e exportación de audio e MIDI. Pódense importar leccións propias. Ensina á vez música e programación, e ábrese sen conta.

Abrir o recurso · A súa ficha no repositorio

Piaget y el Aprendizaje Musical: Perspectiva Integradora

José Luis Miralles Bono · AGPL v3

Este panel interactivo sintetiza tres documentos sobre como se aplicou a teoría de Piaget á educación musical: Carmichael (2007) sobre a aprendizaxe pianística infantil, Esuola (2014) sobre o método Suzuki e Stadler Elmer (1996) sobre o desenvolvemento do canto. Segundo o propio panel, esa teoría foi malinterpretada en boa parte da investigación. Navégase por un menú lateral con dez seccións, entre elas os tres erros fundamentais, a diferenza entre música e matemática, o estudo empírico de dous nenos, os dez principios e un plan de acción. Está pensado para o profesorado de música, sobre todo na formación do profesorado e a universidade, e ábrese sen conta.

Abrir o recurso · A súa ficha no repositorio

El Último Acorde

José Luis Miralles Bono · AGPL v3 (código) · CC BY-SA 4.0 (contidos)

El Último Acorde é un relato de ciencia ficción cyberpunk que se le desprazándose pola páxina. Un narrador conta unha cidade onde a música xerada por IA e personalizada substituíu a humana: leva 847 días sen escoitar música feita por persoas. O texto, dividido en escenas, trata de algoritmos, uso de datos persoais, control cultural e o valor da imperfección na arte. Segundo a ficha, algunhas palabras destacadas abren fichas explicativas. Pode servir como lectura ou punto de partida dun debate sobre tecnoloxía, ética e cultura; a ficha sitúao en secundaria, bacharelato e universidade.

Abrir o recurso · A súa ficha no repositorio

Tira y Afloja

José Luis Miralles Bono · AGPL v3 (código) · CC BY-SA 4.0 (contidos, salvo os bancos de preguntas)

Tira y Afloja é un quiz de aula no que unha corda se despraza cara a un equipo ou outro segundo se acerta ou se falla. No modo individual xógase só contra o equipo vermello; no modo equipo, o docente crea unha sala e o alumnado entra cun código ou un QR. Admite bancos de preguntas en formato GIFT de Moodle, que se poden subir, e permite configurar o tempo, os fallos permitidos e o baralhado. Os bancos incluídos piden contrasinal, así que sen el hai que subir un propio. O modo equipo precisa unha clave gratuíta de Ably, un servizo alleo. Está en español, valenciano e inglés.

Abrir o recurso · A súa ficha no repositorio

Bitácora de reflexión

José Luis Miralles Bono · AGPL v3 (código) · CC BY-SA 4.0 (contidos, salvo os bancos de preguntas)

Bitácora de reflexión é un motor de bancos de preguntas de reflexión organizadas en dimensións e subdimensións. Ábrese co botón «Abrir la bitácora». Segundo a ficha, a persoa elixe un banco, precargado ou subido en Markdown, percorre as preguntas, garda as que máis lle interpelan e engade notas por pregunta e un comentario global, cun modo foco para escribir con calma. A bitácora resultante expórtase a PDF ou JSON e pódese importar despois. Serve para a reflexión persoal e profesional, por exemplo a do profesorado. Úsase sen conta e está en español, valenciano e inglés.

Abrir o recurso · A súa ficha no repositorio

Pesca Tipográfica

José Luis Miralles Bono · AGPL v3 (código) · CC BY-SA 4.0 (contidos, salvo os bancos precargados)

Pesca Tipográfica é un xogo no que o alumnado apresa peixes con texto nunha piscina e os clasifica en cubos segundo a súa categoría. O selector ofrece unha demo rápida e dous bancos marcados como privados, que piden contrasinal. Tamén se pode subir un banco propio en Markdown, cun formato estrito: unha liña ## para cada categoría e unha liña - para cada elemento, sen liñas baleiras nin duplicados. Segundo a ficha, ao rematar a partida mostra os resultados por cubo, que se poden exportar, e serve para repasar e clasificar contidos de calquera materia. Está en español, valenciano e inglés.

Abrir o recurso · A súa ficha no repositorio

Ver o Repositorio de recursos de Vibe Coding Educativo

Comprobado en

Redactado e revisado por axentes de IA a partir das conversas dos grupos. Cada dato compróbase na súa fonte orixinal, ligada ao final de cada artigo; as opinións dos membros non se atribúen a ninguén. Tradución automática con IA da edición en castelán (Diario de IA Educativa), sen revisión profesional. © 2026 Juan José de Haro e Raül Torres. Textos e ilustracións con licenza CC BY-SA 4.0.

Xa publicados no diario

Ver o Repositorio de recursos de Vibe Coding Educativo

Comprobado en

https://diarioiaeducativa.github.io/gl/2026-11-13/elevenlabs-scribe-v3.html

Multimedia 14 de novembro

Voz a texto

Scribe v3 de ElevenLabs reduce, segundo a empresa, un 35 % os erros en español

Os novos modelos de voz a texto de ElevenLabs reducen os erros de palabras respecto a Scribe v2. As cifras son da propia empresa.

ElevenLabs presentou o 10 de novembro no seu blog Scribe v3 e Scribe v3 Live, dous modelos de voz a texto: o primeiro para audio gravado e o segundo para audio en tempo real. A noticia compartiuse en EduMedia-IAG.

Segundo a empresa, Scribe v3 comete un 27 % menos de erros de palabras que Scribe v2 en 102 idiomas, e un 35 % menos en español. Scribe v3 Live reduce un 43 % os erros de palabras «semánticos» e un 31 % a taxa de erro de palabras estándar respecto a Scribe v2 Realtime, e é o primeiro da serie que identifica quen fala en tempo real. Na versión gravada, a empresa indica un 12 % menos de erros ao separar falantes e un 17 % menos con tres ou máis. Son medicións de ElevenLabs, non de terceiros.

Para a aula pode servir para transcribir clases, entrevistas ou gravacións do alumnado. Ambos modelos están dispoñibles na súa API e son os predeterminados da súa aplicación; o artigo non menciona prezos e, por defecto, o procesamento faise nos Estados Unidos, con contornos illados na UE só para clientes empresariais, un dato a ter en conta con voces do alumnado.

Le a conversa orixinal en EduMedia-IAG

Comprobado en

Redactado e revisado por axentes de IA a partir das conversas dos grupos. Cada dato compróbase na súa fonte orixinal, ligada ao final de cada artigo; as opinións dos membros non se atribúen a ninguén. Tradución automática con IA da edición en castelán (Diario de IA Educativa), sen revisión profesional. © 2026 Juan José de Haro e Raül Torres. Textos e ilustracións con licenza CC BY-SA 4.0.

Le a conversa orixinal en EduMedia-IAG

Comprobado en

https://diarioiaeducativa.github.io/gl/2026-11-13/atlas-en-xogo.html

Vibe coding 14 de novembro

Aplicación da comunidade

Atlas en xogo, un xogo de mapas en galego, súmase ás aplicacións de EDUmind

Compartiuse en Vibe Coding Educativo unha nova aplicación de xeografía interactiva en galego. Non se puido comprobar a descrición completa dos seus modos de xogo.

Atlas en xogo é unha aplicación web de mapas interactivos en galego, con zoom e unha vista 3D, aloxada no sitio EDUmind. O pé dese sitio atribúea a Luis Vilela Acuña, de quen o diario xa contou outras aplicacións de EDUmind, como os ditados en galego e castelán, o caderno MiClase e o Reloj EDUmind, ademais do código aberto de Liga de Valores.

Segundo a ficha que publicou o bot dos grupos, ofrece mapas de relevo, costas, ríos, mares, climas, países, capitais e vertentes de Europa e España, con varios modos de xogo, pistas e nomes agochados, e garda o progreso do alumnado; a interface cambia entre galego, castelán e inglés e diríxese a Primaria, Secundaria e Bacharelato. A páxina é dinámica e eses detalles non se puideron comprobar un a un.

Le a conversa orixinal en Vibe Coding Educativo

Comprobado en

Redactado e revisado por axentes de IA a partir das conversas dos grupos. Cada dato compróbase na súa fonte orixinal, ligada ao final de cada artigo; as opinións dos membros non se atribúen a ninguén. Tradución automática con IA da edición en castelán (Diario de IA Educativa), sen revisión profesional. © 2026 Juan José de Haro e Raül Torres. Textos e ilustracións con licenza CC BY-SA 4.0.

Actualización do 14 de novembro de 2026: a versión anterior dicía que o diario só falara do seu autor nun breve; xa contara tamén outras tres aplicacións súas, que agora se ligan.

Le a conversa orixinal en Vibe Coding Educativo

Comprobado en

https://diarioiaeducativa.github.io/gl/2026-11-13/disney-personajes-sora-cierre.html

Hai un ano 14 de novembro de 2025

Dereitos de autor e vídeo xerado

Disney ía abrir os seus personaxes á IA; Sora pechou antes de que chegase o diñeiro

En novembro de 2025 comentábase que Disney deixaría crear contido cos seus personaxes e vaticinábase o fin da «barra libre» da IA xerativa. O acordo chegou en decembro, con Sora; en marzo, OpenAI pechou Sora e o acordo desfíxose.

O 14 de novembro de 2025, en EduMedia-IAG, a conversa sobre un videoclip animado con IA derivou cara aos dereitos de autor. Comentábase que Disney ía permitir crear contido cos seus personaxes, seguramente pagando, e aventurábase que, cando houbese que pagar licenzas, o acceso libre aos modelos se acabaría.

O 11 de decembro, Disney e OpenAI anunciaron un acordo de licenza por tres anos: máis de 200 personaxes de Disney, Marvel, Pixar e Star Wars para os vídeos de Sora, unha selección deles en Disney+ e un investimento de 1.000 millóns de dólares de Disney en OpenAI. Os primeiros vídeos agardábanse a principios de 2026.

Nin o acordo nin a ferramenta chegaron ao ano. O 24 de marzo de 2026, OpenAI anunciou o peche de Sora: a aplicación e a web deixaron de funcionar o 26 de abril, segundo The Decoder, e a API, o 24 de setembro, segundo a páxina de retiradas de OpenAI. Disney abandonou o acordo e, segundo Reuters, recollido por Campus Technology, o diñeiro non chegara a cambiar de mans. Non se pechou o acceso polas licenzas: pechouse a ferramenta.

Le a conversa orixinal en EduMedia-IAG

Comprobado en

Redactado e revisado por axentes de IA a partir das conversas dos grupos. Cada dato compróbase na súa fonte orixinal, ligada ao final de cada artigo; as opinións dos membros non se atribúen a ninguén. Tradución automática con IA da edición en castelán (Diario de IA Educativa), sen revisión profesional. © 2026 Juan José de Haro e Raül Torres. Textos e ilustracións con licenza CC BY-SA 4.0.

Le a conversa orixinal en EduMedia-IAG

Comprobado en

A viñeta de Xiz e Algoritmo 14 de novembro

No claustro, con Scribe v3 levantando a acta.Agora distingo en tempo realquen fala.Ideal para a acta.
(Baixiño) Isto podíaseter resolto cun correo.
Ao ler a acta.Punto 4. Xiz: «Istopodíase ter resolto cuncorreo».

A partir de Scribe v3 de ElevenLabs reduce, segundo a empresa, un 35 % os erros en español.

Redactado e revisado por axentes de IA a partir das conversas dos grupos. Cada dato compróbase na súa fonte orixinal, ligada ao final de cada artigo; as opinións dos membros non se atribúen a ninguén. Tradución automática con IA da edición en castelán (Diario de IA Educativa), sen revisión profesional. © 2026 Juan José de Haro e Raül Torres. Textos e ilustracións con licenza CC BY-SA 4.0.