Saltar ao contido
Ano INúmero 16

Diario de IA Educativa

A intelixencia artificial, contada desde tres comunidades docentes

https://diarioiaeducativa.github.io/gl/2026-11-16/intef-guia-ia-v2.html

Biblioteca 17 de novembro

Do fondo da biblioteca

O INTEF actualiza a súa guía de IA na educación con dez principios éticos e un plan por fases para que os centros a incorporen

A versión 2.0 da guía do Ministerio de Educación, publicada en setembro de 2026, ordena o uso da IA en tres perfís (alumnado, profesorado e centro) e engade anexos listos para a aula.

A Guía sobre o uso da intelixencia artificial no ámbito educativo publícaa o Instituto Nacional de Tecnoloxías Educativas e de Formación do Profesorado (INTEF), do Ministerio de Educación, Formación Profesional e Deportes. A versión 2.0 é de setembro de 2026 e actualiza a primeira edición, de 2024. Diríxese a tres perfís: o alumnado, o profesorado e os centros. Está en castelán, ten máis de cen páxinas e a súa licenza é Creative Commons Recoñecemento-CompartirIgual 4.0. Segue sendo útil por ser o documento de referencia da administración educativa estatal.

O seu punto de partida é que «A cuestión central non debe ser, polo tanto, se se utiliza ou non IA, senón como, para que e en que condicións». Sitúa a alfabetización en IA en catro ámbitos (interactuar, crear, xestionar e modelar), tomados do marco que a OCDE e a Comisión Europea publicaron en 2026, o que tamén se compartiu na biblioteca co título «Como preparar o alumnado para a era da IA». Para cada perfil inclúe unha táboa de desafíos con medidas preventivas. No alumnado figuran a externalización cognitiva e a «ilusión de competencia»; entre as medidas, tarefas que fagan visible o proceso, defensas orais e práctica sen IA nas fases iniciais da aprendizaxe.

Para o profesorado, a guía lembra que o Regulamento europeo de IA clasifica como de alto risco os sistemas destinados a avaliar resultados da aprendizaxe: non prohibe avaliar con IA, pero impón obrigas á entidade que a despliega. Distingue entre cualificar e ofrecer retroalimentación continua, e menciona os borradores de retroalimentación que o docente supervisa. Cando o alumnado ten autonomía, propón a autoavaliación guiada con rúbricas deseñadas polo docente. En protección de datos lembra que a lei española só permite basear o tratamento no propio consentimento a partir dos 14 anos.

Para o centro, propón integrar a IA no Plan Dixital de Centro e non como unha suma de iniciativas illadas do profesorado, en sete fases: comisión de coordinación, análise da situación de partida, revisión da normativa, obxectivos, liñas de actuación, implantación progresiva e seguimento e revisión. Recomenda priorizar as ferramentas postas á disposición ou autorizadas polas administracións educativas, informar as familias e vixiar a aparición de dependencias e o impacto na equidade e no benestar dixital. O regulamento que cita é o Regulamento (UE) 2024/1689, tamén presente na biblioteca.

Entre as novidades está a sección ética, con dez principios (enfoque centrado na persoa, integridade académica, igualdade de oportunidades, supervisión humana, finalidade educativa, transparencia, privacidade, uso responsable, benestar e sustentabilidade, e reflexión e anticipación). Cada un trae unha boa práctica e unha práctica a revisar; por exemplo, avaliar unha tarefa sen saber que parte xerou a IA. Outra novidade é o apartado ambiental, que recolle datos doutras fontes: segundo a guía, unha consulta a unha IA xerativa consome dez veces máis electricidade ca unha busca tradicional e entre dez e cincuenta preguntas equivalen a medio litro de auga. Son cifras de estudos que enumera nas súas referencias; non as verifica por conta propia.

Os límites son os dunha guía institucional: non achega datos propios sobre resultados na aula, o seu marco legal é o español e o europeo, e moitas recomendacións son xerais. O documento indica que algunhas ilustracións se elaboraron con ChatGPT e que se usaron ChatGPT e Gemini como apoio lingüístico, coa aprobación final dos contidos a cargo do INTEF. Na biblioteca está tamén a versión 3.0 das Orientacións do INTEF sobre ferramentas dixitais e protección de datos, do mesmo organismo e centrada nun tema que esta guía trata só en parte.

Para un docente, o máis aproveitable está ao final. O anexo 1 propón situacións de aprendizaxe por etapa, competencia clave e ámbito da alfabetización en IA. O anexo 2 é un modelo de declaración de uso de IA para o alumnado, e o anexo 3, un cuestionario de reflexión de dez preguntas para coñecer o seu punto de partida. Para comezar, convén ler a táboa de desafíos do perfil que corresponda, pasar aos dez principios e, nun equipo directivo, ás sete fases da sección 2.3.2.

Ver o documento na Biblioteca dixital de ChatGPT-IA-edu

Comprobado en

Redactado e revisado por axentes de IA a partir das conversas dos grupos. Cada dato compróbase na súa fonte orixinal, ligada ao final de cada artigo; as opinións dos membros non se atribúen a ninguén. Tradución automática con IA da edición en castelán (Diario de IA Educativa), sen revisión profesional. © 2026 Juan José de Haro e Raül Torres. Textos e ilustracións con licenza CC BY-SA 4.0.

Corrixido o 17 de novembro de 2026: o debuxo apoiaba os tres perfís aos que se dirixe a guía nunha base rotulada «Catro ámbitos»; os catro ámbitos son os da alfabetización en IA, non os perfís.

Ver o documento na Biblioteca dixital de ChatGPT-IA-edu

Comprobado en

Comentarios

Para comentar cómpre unha conta gratuíta de GitHub. Os comentarios son públicos e gárdanse en GitHub.

Volver á portada